زایلین چیست؟
در صنایع شیمیایی مدرن، برخی ترکیبات آلی نقش ستون فقرات تولید را ایفا میکنند. زایلین یکی از همین مواد کلیدی است که در طیف گستردهای از فرآیندهای صنعتی حضور دارد. این ترکیب آروماتیک به دلیل ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی منحصربهفرد خود، جایگاه ویژهای در صنایع رنگ و رزین، پتروشیمی و تولید پلیمر پیدا کرده است. شناخت دقیق ماهیت، کاربردها و شرایط نگهداری زایلین برای فعالان حوزه صنعت، ضرورتی انکارناپذیر است.
زایلین چیست؟
Xylene (زایلین) یک هیدروکربن آروماتیک از خانواده مشتقات بنزن است که با فرمول شیمیایی C₆H₄(CH₃)₂ شناخته میشود. این ماده در واقع شامل سه ایزومر اصلی به نامهای اورتو-زایلین، متا-زایلین و پارا-زایلین است که تفاوت آنها در محل قرارگیری گروههای متیل روی حلقه بنزن است.
زایلین به طور طبیعی در نفت خام و قطران زغالسنگ یافت میشود و عمدتاً از طریق فرآیندهای پالایش نفت و کراکینگ کاتالیستی تولید میگردد. در بازار صنعتی معمولاً به صورت «مخلوط زایلین» عرضه میشود که ترکیبی از ایزومرهای مختلف به همراه مقدار کمی اتیلبنزن است.
زایلین چه خصوصیاتی دارد؟
خصوصیات فیزیکی
زایلین مایعی شفاف، بیرنگ و با بوی شیرین و نسبتاً تند است. این ماده فرار بوده و بخارات آن به سرعت در هوا منتشر میشوند. نقطه جوش زایلین بسته به نوع ایزومر بین ۱۳۸ تا ۱۴۴ درجه سانتیگراد متغیر است و چگالی آن کمتر از آب میباشد، بنابراین روی آب شناور میماند. زایلین در آب محلول نیست، اما در اغلب حلالهای آلی مانند الکلها، اترها و بنزن بهخوبی حل میشود.
یکی از ویژگیهای مهم فیزیکی زایلین، قدرت بالای آن در حل کردن ترکیبات آلی و رزینهاست؛ به همین دلیل در صنایع رنگ و پوشش به عنوان حلالی کارآمد شناخته میشود.
خصوصیات شیمیایی
از نظر شیمیایی، زایلین ترکیبی نسبتاً پایدار است، اما در حضور اکسیدکنندههای قوی میتواند واکنش داده و به اسیدهای آروماتیک تبدیل شود. این ماده قابل اشتعال بوده و بخارات آن در صورت ترکیب با هوا میتواند مخلوطهای انفجاری ایجاد کند.
واکنشپذیری کنترلشده زایلین باعث شده است که به عنوان ماده اولیه در تولید بسیاری از ترکیبات شیمیایی از جمله ترفتالیک اسید (در تولید PET) مورد استفاده قرار گیرد. پایداری نسبی آن در شرایط معمول نگهداری، استفاده صنعتی گسترده را امکانپذیر ساخته است.
بیشـــتر بخوانید >>> خطرات زایلین که باید بدانید
مشخصات فنی زایلین
| ویژگی زایلین | مقدار تقریبی |
|---|---|
| فرمول شیمیایی | C₈H₁₀ |
| جرم مولکولی | 106.17 g/mol |
| نقطه جوش | 138–144 °C |
| چگالی در 20°C | حدود 0.86 g/cm³ |
| حلالیت در آب | نامحلول |
| نقطه اشتعال | حدود 25–30 °C |
موارد استفاده از زایلین
زایلین یکی از پرکاربردترین حلالهای صنعتی است. مهمترین موارد استفاده آن عبارتند از:
تولید رنگها، لاکها و پوششهای صنعتی
صنایع چاپ و تولید مرکب
تولید رزینهای آلکیدی و اپوکسی
ساخت چسبها و درزگیرها
ماده اولیه در تولید الیاف مصنوعی و پلاستیکها
استفاده در صنایع پتروشیمی برای تولید پارا-زایلین و در نهایت PET
در حقیقت، زایلین پلی میان صنایع پاییندستی پتروشیمی و تولیدکنندگان محصولات نهایی است؛ مادهای که بیصدا اما حیاتی، چرخهای صنعت را به حرکت درمیآورد.
بیشـــتر بخوانید >>> کاربرد زایلین در صنعت
شرایط استفاده و نگهداری زایلین
با توجه به اشتعالپذیری بالا، زایلین باید در محیطی خنک، خشک و دارای تهویه مناسب نگهداری شود. ظروف ذخیرهسازی باید کاملاً دربسته و دور از منابع حرارتی، جرقه و شعله مستقیم باشند. استفاده از مخازن فلزی استاندارد و دارای اتصال زمین برای جلوگیری از تخلیه الکتریسیته ساکن ضروری است.
در هنگام کار با زایلین، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی شامل دستکش مقاوم شیمیایی، عینک ایمنی و ماسک مناسب توصیه میشود. تماس طولانیمدت با بخارات این ماده میتواند اثرات نامطلوبی بر سیستم تنفسی و عصبی داشته باشد؛ بنابراین رعایت دستورالعملهای ایمنی و استانداردهای MSDS اهمیت ویژهای دارد.
بهترین عرضهکننده زایلین
در بازار رقابتی مواد شیمیایی، انتخاب تأمینکنندهای معتبر که کیفیت، خلوص و ثبات در عرضه را تضمین کند، یک تصمیم راهبردی است. شرکت پاکان پلیمر جم با تکیه بر تجربه تخصصی در حوزه تأمین مواد اولیه شیمیایی و پلیمری، یکی از گزینههای قابل اعتماد برای تهیه زایلین صنعتی به شمار میرود.
این مجموعه با ارائه محصولات استاندارد، بستهبندی ایمن و پشتیبانی حرفهای، فرآیند خرید را برای واحدهای تولیدی تسهیل کرده است.
خرید عمده زایلین از پاکان پلیمر جم
برای واحدهای صنعتی که به تأمین مستمر و با کیفیت زایلین نیاز دارند، خرید عمده از یک تأمینکننده معتبر اهمیت حیاتی دارد. پاکان پلیمر جم با فراهم کردن امکان عرضه عمده زایلین در مقیاسهای مختلف، پاسخگوی نیاز تولیدکنندگان در صنایع رنگ، رزین و پتروشیمی است.
چنانچه به دنبال قیمت رقابتی، کیفیت تضمینشده و تحویل بهموقع هستید، برای دریافت قیمت روز و ثبت سفارش میتوانید با کارشناسان فروش پاکان پلیمر جم تماس حاصل فرمایید. انتخاب هوشمندانه در تأمین مواد اولیه، تضمینکننده پایداری تولید و سودآوری بلندمدت شما خواهد بود.