TPU چیست؟ معرفی کامل ترموپلاستیک پلییورتان و ویژگیهای آن
در دنیای امروز، پیشرفت صنایع وابسته به استفاده از مواد اولیهای است که نه تنها کیفیت و دوام بالا داشته باشند، بلکه بتوانند در کاربردهای متنوع صنعتی عملکرد مطلوبی از خود نشان دهند. یکی از این مواد ارزشمند در دستهی مواد اولیه صنعت پلیمر، ترموپلاستیک پلییورتان (TPU) است. این مادهی پلیمری با ساختاری منحصربهفرد و خواص فیزیکی قابل تنظیم، بهعنوان گزینهای کاربردی در صنایع مختلف از جمله خودروسازی، پزشکی، پوشاک، الکترونیک و بستهبندی مورد استفاده قرار میگیرد.
TPU چیست؟
TPU یا Thermoplastic Polyurethane یکی از خانوادههای پلییورتانهاست که خاصیت ترموپلاستیک دارد و از مواد اولیه صنعت پلاستیک به شمار میآید. به بیان سادهتر، TPU پلیمر الاستومری است که میتواند تحت گرما ذوب شده، شکل بگیرد و دوباره پس از خنک شدن به حالت جامد بازگردد، بدون آنکه خواص مکانیکی خود را از دست بدهد.
از نظر ساختاری، TPU از ترکیب سختکنندههای دیایزوسیانات، پلیال و زنجیرهسازها ساخته میشود. این ترکیب باعث ایجاد دو بخش سخت و نرم در زنجیرههای پلیمری میشود، که نتیجه آن، مادهای با خاصیت انعطافپذیری بالا، مقاومت مکانیکی خوب و دوام حرارتی قابلتوجه است.
کاربردهای TPU در صنعت
به دلیل ویژگیهای منحصربهفرد، TPU در طیف وسیعی از صنایع مورد استفاده قرار میگیرد. از جمله مهمترین کاربردهای آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
صنعت خودرو
برای تولید قطعات داخلی خودرو، روکش سیمها، شلنگها و اجزای مقاوم در برابر سایش و روغن.صنایع پوشاک و کفش
در تولید کفهای انعطافپذیر کفشهای ورزشی، لباسهای مقاوم در برابر آب و کاورهای محافظ.الکترونیک و موبایل
بهعنوان بدنه و قاب محافظ گوشیها، کابلها و اتصالات الکتریکی با دوام بالا.پزشکی
برای تولید تجهیزات پزشکی انعطافپذیر و زیستسازگار مانند تیوبها و اتصالات تزریق.بستهبندی و فیلمهای محافظتی
تولید فیلمهای محافظ، بستهبندیهای انعطافپذیر و پوششهای صنعتی مقاوم.
~o~O~ مواد اولیه پلیمـری چه ویژگیهایی دارند؟
ویژگیهای پلاستیک پلییورتان (TPU)
ترموپلاستیک پلییورتان به دلیل ویژگیهای فنی متعدد، یکی از پرکاربردترین پلیمرها در صنایع مهندسی و تولیدات تجاری است. برخی از مهمترین ویژگیهای آن عبارتند از:
انعطافپذیری بالا
TPU حتی در دماهای پایین نیز خاصیت ارتجاعی خود را حفظ میکند.مقاومت مکانیکی خوب
در برابر سایش، پارگی، ضربه و فشار، عملکرد قابلتوجهی دارد.شفافیت نوری
برخی از گریدهای TPU دارای شفافیت بسیار خوبی هستند، که آن را برای کاربردهای تزئینی یا نمایشگرها مناسب میکند.مقاومت شیمیایی
در برابر روغنها، سوختها، حلالها و مواد شیمیایی مقاوم است.زیستسازگاری
برخی انواع TPU در تولید محصولات پزشکی استفاده میشوند که با بدن انسان سازگاری دارند.قابلیت بازیافت و فرآیندپذیری
میتوان آن را با روشهایی مانند تزریق، اکستروژن و چاپ سهبعدی شکلدهی و بازیافت کرد.
گرید TPU 760
TPU 760 یک گرید پایه پلیاستر است که معمولاً در صنایع مختلف به عنوان مادهای با ویژگیهای چسبندگی، انعطافپذیری و مقاومت مکانیکی استفاده میشود. این گرید معمولاً با عنوان TPUA-760 نیز شناخته میشود و از جمله گریدهای سبک و کاربردی در صنعت است.
کاربردهای گرید TPU 760
صنعت کفش: یکی از اصلیترین کاربردهای این گرید، در ساخت چسبهای مورد استفاده در اتصال اجزای کفش است. TPU 760 بهدلیل انعطاف بالا و چسبندگی مناسب، بهویژه برای اتصال زیره به رویه استفاده میشود.
صنعت کیف و پوشاک: به عنوان چسب صنعتی یا روکش منعطف در تولید کیفهای ورزشی و پارچههای مقاوم در برابر سایش کاربرد دارد.
چسبهای صنعتی: در صنایع مختلفی که نیاز به چسبهای گرمانرم با خاصیت کشسانی بالا دارند، TPU 760 انتخابی مناسب است.
محصولات تزریقی سبک: برخی شرکتها از این گرید برای تولید قطعات سبک، نیمهالاستیک با تزریق دمای پایین استفاده میکنند.
گرید TPU 9385
اطلاعات اختصاصی برای TPU 9385 در دسترس محدود است، اما بر اساس ساختار نامگذاری مرسوم، این گرید معمولاً اشاره به TPU با سختی Shore A حدود 85 تا 90 دارد. این نوع TPU عموماً پایه پلیاتر یا پلیاستر دارد و برای کاربردهای صنعتی طراحی شده است.
کاربردهای TPU 9385
پوشش سیم و کابل: گریدهایی با این سختی برای ایجاد روکش محافظ مقاوم در برابر سایش و خمش در کابلهای صنعتی و مخابراتی به کار میروند.
قطعات تزریقی نیمهسخت: مانند ضربهگیرها، کوپلرها یا اجزای نیمهانعطافپذیر در صنایع خودروسازی.
محافظت در برابر شرایط محیطی: این گرید برای تولید قطعاتی که نیاز به دوام در برابر رطوبت، روغن و UV دارند، بسیار مناسب است.
ساخت قطعات پرینت سهبعدی (در برخی موارد): اگر فرمولاسیون آن بهگونهای باشد که برای چاپ FDM یا SLS مناسب باشد، TPU 9385 در این زمینه نیز کاربرد دارد.
گرید TPU 1195
TPU 1195 یکی از گریدهای پایه پلیاتر است که توسط شرکتهایی مانند BASF (Elastollan® 1195A) عرضه میشود. این گرید با مقاومت بالا در برابر هیدرولیز، انعطافپذیری در دمای پایین، و خواص مکانیکی عالی شناخته میشود.
کاربردهای TPU 1195
شیلنگهای صنعتی و خودرو: بهعلت مقاومت بالا در برابر رطوبت و فشار، برای تولید شیلنگهای هیدرولیک، پنوماتیک و سوخت مناسب است.
قطعاتی با تماس مستقیم با آب: مانند واشرها، اورینگها یا روکش ابزارهای دریایی که در محیطهای مرطوب کار میکنند.
کاربردهای پزشکی یا غذایی (در صورت گرید مناسب): برخی نسخههای این TPU میتوانند در صنایع دارویی و غذایی بهکار روند.
پوشش محافظ تجهیزات الکترونیکی: برای جلوگیری از نفوذ رطوبت و ضربه.
مزایا و معایب TPU
این ماده نیز همانند دیگر مواد شیمیایی مزایا و معایبی دارد که استفاده از این مادهذ را تحت تاثیر قرار میدهد :
مزایای پلاستیک پلییورتان:
مقاومت بالا در برابر خراش، سایش و ضربه
انعطافپذیری در بازه دمایی گسترده
قابلیت اتصال با مواد دیگر (مانند ABS، PC، نایلون)
شفافیت بالا در برخی گریدها
بدون بو و مناسب برای کاربردهای حساس
معایب پلاستیک پلییورتان:
حساسیت نسبی به رطوبت در فرآیند تولید
قیمت بالاتر نسبت به برخی پلیمرهای عمومی مانند پلیاتیلن
نیاز به شرایط خاص در ذخیرهسازی و انبارداری برای جلوگیری از جذب رطوبت
خرید TPU از شرکت پاکان پلیمر جم
در صورتی که قصد خرید TPU با کیفیت بالا برای مصارف صنعتی یا تجاری دارید، شرکت پاکان پلیمر جم یکی از تأمینکنندگان معتبر این ماده در ایران است. این شرکت با بهرهگیری از دانش فنی و تجربه چندساله در حوزه پلیمرها، انواع TPU با گریدهای متنوع را مطابق با نیاز صنایع مختلف ارائه میدهد. پاکان پلیمر جم با ارائه مشاوره تخصصی، کیفیت تضمینشده و تحویل سریع، آماده همکاری با تولیدکنندگان، واحدهای صنعتی و فعالان حوزه پلیمر است.